Στην κοινή συνείδηση, η ποινή της ισόβιας κάθειρξης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα στυγερά εγκλήματα κατά της ανθρώπινης ζωής. Όταν ακούμε ότι κάποιος έχει καταδικαστεί σε ισόβια –πόσω μάλλον τρεις φορές–, το μυαλό μας πηγαίνει αυτόματα σε ειδεχθείς δολοφονίες και serial killers. Υπάρχει όμως μια δικαστική ιστορία στα ελληνικά χρονικά που ανατρέπει πλήρως αυτή την πεποίθηση. Πρόκειται για την περίπτωση ενός Έλληνα κρατούμενου, ο οποίος κουβαλά στην πλάτη του την ποινή των τριπλών ισοβίων, χωρίς ωστόσο να έχει αφαιρέσει ποτέ τη ζωή κανενός συνανθρώπου του.
Η συγκλονιστική αυτή αποκάλυψη ήρθε στο φως μέσα από το ρεπορτάζ του γνωστού δημοσιογράφου Αντώνη Σρόιτερ για την εκπομπή «Αποκαλύψεις», ο οποίος συνάντησε τον κρατούμενο μέσα στις φυλακές και συνομίλησε μαζί του. Η περίπτωσή του θεωρείται μοναδική στα δικαστικά χρονικά της χώρας, καθώς ο συγκεκριμένος άνδρας κατέχει ένα θλιβερό ρεκόρ: Είναι ο μοναδικός έγκλειστος σε ολόκληρο το ελληνικό σωφρονιστικό σύστημα που εκτίει ποινή τριπλών ισοβίων αποκλειστικά και μόνο για οικονομικά εγκλήματα.
Η «βαριά» καταδίκη για οικονομική απάτη
Όπως προκύπτει από τη συζήτηση με τον Αντώνη Σρόιτερ, ο κρατούμενος οδηγήθηκε πίσω από τα κάγκελα της φυλακής εξαιτίας μιας σειράς από μεγάλες οικονομικές απάτες. «Έχω τη μεγαλύτερη ποινή… δεν υπάρχει άλλος καταδικασμένος με οικονομικά εγκλήματα για τρία ισόβια», αναφέρει ο ίδιος, εμφανώς συνειδητοποιημένος για το βάρος της κατάστασής του.
Όταν ο δημοσιογράφος τον ρώτησε πώς γίνεται να επιβληθεί μια τέτοια ποινή χωρίς να υπάρχει ανθρωποκτονία, ο κρατούμενος εξήγησε τη νομική διάσταση: «Τρεις φορές ισόβια γιατί έχεις σκοτώσει άνθρωπο; Όχι. Ζωές όχι, ψυχές μπορεί. Είμαι ένοχος, δίκαια, δικαιότατα… δεν είμαι αθώος. Και έχω πληρώσει αυτό που έχω κάνει». Η καταδίκη του βασίστηκε στον παλαιότερο αυστηρό νόμο 1608/1950 περί καταχραστών του δημοσίου, ο οποίος προέβλεπε ακόμα και την ποινή του θανάτου ή τα ισόβια για βαριά οικονομικά εγκλήματα κατά του κράτους – ένας νόμος που τελικά καταργήθηκε το 2019. Ο ίδιος, μάλιστα, σχολίασε πως αν δεν είχε καταργηθεί η θανατική ποινή στην Ελλάδα πριν από δεκαετίες, με βάση το παλιό νομικό πλαίσιο, ίσως να είχε οδηγηθεί ακόμα και στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Δεκατρία χρόνια στο κελί και το μήνυμα προς τους νέους
Μέχρι τη στιγμή της συνέντευξης, ο κρατούμενος έχει ήδη εκτίσει 13 χρόνια πραγματικής φυλάκισης, χωρίς να έχει καταφέρει ακόμα να φτάσει ούτε στα μισά της συνολικής του ποινής. Παρά τα πολλά χρόνια που έχει περάσει μέσα στο κελί, δεν κρύβεται πίσω από φτηνές δικαιολογίες. Παραδέχεται το τεράστιο λάθος του και δηλώνει έτοιμος να υποστεί τις συνέπειες, στέλνοντας παράλληλα ένα ηχηρό μήνυμα προς τη νέα γενιά.
Θέλοντας να αποτρέψει άλλους από το να ακολουθήσουν τον ίδιο σκοτεινό δρόμο, ο τρις ισοβίτης εξομολογείται στον Αντώνη Σρόιτερ: «Το μήνυμα που θέλω να στείλω, ιδιαίτερα στα νέα παιδιά, είναι να μην πετάξουν τη ζωή τους στα σκουπίδια όπως την πέταξα εγώ. Η μαγκιά δεν είναι στο κακό, η μαγκιά είναι στο καλό. Και τη δύναμη την έχει το καλό. Να αγαπάνε την εργασία, οποιαδήποτε εργασία, είτε πνευματική είτε σωματική. Δεν χρειάζεται να αποδείξουν σε κανέναν τίποτα. Και το κυριότερο, να ακούνε τις συμβουλές των παππούδων, των μανάδων και των μπαμπάδων τους».
Η ιστορία του, όπως την κατέγραψε η κάμερα του Σρόιτερ, αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα για το πώς το κυνήγι του εύκολου και παράνομου πλούτου μπορεί να καταστρέψει οριστικά τη ζωή ενός ανθρώπου. Ο ίδιος κλείνει τη συζήτηση με μια φράση που συμπυκνώνει όλη τη σκληρή πραγματικότητα που βιώνει: «Όπου υπάρχει δόλος και ψευτιά, μετά έρχεται και η οδύνη. Όσοι λένε “θα κάνω μια απάτη να φτιαχτώ και μετά όλα καλά”, ας έρθουν πρώτα μια βόλτα από τη φυλακή να δουν τι σημαίνει. Γιατί η μαγκιά είναι στο καλό».