Η εικόνα στους εμπορικούς δρόμους της Θεσσαλονίκης γίνεται όλο και πιο δυσοίωνη. Τα ρολά κατεβαίνουν το ένα μετά το άλλο, αφήνοντας πίσω τους «κενά» καταστήματα που φέρουν την επιγραφή «Ενοικιάζεται». Πρόκειται για μια πραγματικότητα που έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις, με τους ιδιοκτήτες μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων να βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν «φαύλο κύκλο» προκλήσεων που καθιστά τη βιωσιμότητά τους εξαιρετικά δύσκολη.
Η «καταιγίδα» που πλήττει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών σε συνεργασία με την KPMG, στην οποία συμμετείχαν 382 επιχειρήσεις από εννέα βασικούς κλάδους, αναδεικνύεται η σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν οι επαγγελματίες. Το κύριο συμπέρασμα είναι αμείλικτο: η αγορά και οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να λειτουργούν υπό έντονη πίεση, παρά τις όποιες βελτιώσεις στους βασικούς οικονομικούς δείκτες.
Οι βασικοί παράγοντες που αποτελούν τροχοπέδη για την ανάπτυξη και την επιβίωση των επιχειρήσεων είναι πολυδιάστατοι και «βασανίζουν» τους ιδιοκτήτες τους εδώ και χρόνια:
- Αυξημένο λειτουργικό κόστος: Η ενεργειακή κρίση, οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες και οι αυξημένες προμήθειες έχουν εκτοξεύσει το κόστος λειτουργίας.
- Γραφειοκρατία: Οι διοικητικές και κανονιστικές υποχρεώσεις αποτελούν βραχνά, με το 74% των ερωτηθέντων να δηλώνει ότι αντιμετωπίζει γραφειοκρατικά εμπόδια, ενώ το 34% αναφέρει ότι αφιερώνει πάνω από 10 ώρες τον μήνα για τη διεκπεραίωσή τους.
- Πρόσβαση στη χρηματοδότηση: Το 77% των επιχειρήσεων δυσκολεύεται να αποκτήσει πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ενώ το 27% των αιτημάτων για τραπεζική χρηματοδότηση απορρίπτεται.
- Έλλειψη προσωπικού: Η δυσκολία στην εύρεση κατάλληλου εργατικού δυναμικού αποτελεί έναν ακόμα κρίσιμο παράγοντα που «φρενάρει» την ανάπτυξη.
- Ψηφιακός αναλφαβητισμός: Παρά τις προσπάθειες ψηφιοποίησης, μόνο το 13% των επιχειρήσεων αξιολογεί ως αποτελεσματικές τις ψηφιακές πλατφόρμες του Δημοσίου, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για καλύτερη ενημέρωση και εκπαίδευση των επαγγελματιών.
Η «ερημοποίηση» της Τσιμισκή και των εμπορικών δρόμων
Η κατάσταση στην οδό Τσιμισκή, έναν από τους πιο κεντρικούς και εμπορικούς δρόμους της Θεσσαλονίκης, είναι ενδεικτική της γενικότερης κρίσης. Αυτή τη στιγμή, περισσότερα από 20 καταστήματα παραμένουν κλειστά, δημιουργώντας μια εικόνα που σοκάρει.
Το οδοιπορικό στο σημείο αποκαλύπτει μια οδυνηρή αλήθεια: επιχειρήσεις που κάποτε ήταν «ζωντανές», τώρα έχουν βάλει λουκέτο. Κάποια από αυτά τα καταστήματα έχουν μείνει κλειστά για έναν ολόκληρο χρόνο, ενώ οι ιδιοκτήτες τους, αδυνατώντας να αντέξουν τις αυξήσεις στα ενοίκια, αναγκάζονται να μεταφερθούν σε περιοχές εκτός κέντρου, όπου το κόστος είναι πιο χαμηλό.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, αλλά επεκτείνεται και σε άλλες περιοχές, όπως η περιοχή γύρω από την πλατεία Καλογερά, όπου η κατάσταση είναι παρόμοια.
Το φαινόμενο του Airbnb και η αλλαγή της αγοράς
Ένας από τους παράγοντες που έχουν επηρεάσει δραματικά το εμπόριο είναι ο μετασχηματισμός των επιχειρήσεων. Πολλά καταστήματα, βλέποντας την αδυναμία να ανταπεξέλθουν στα κόστη του λιανεμπορίου, κλείνουν και μετατρέπονται σε καταλύματα τύπου Airbnb, προκειμένου να επιβιώσουν στο νέο τουριστικό μοντέλο της πόλης.
Όπως επισημαίνεται, παρόλο που η ραγδαία ανάπτυξη του τουρισμού θα έπρεπε να αποτελεί ευκαιρία, η πραγματικότητα για τον εμπορικό κόσμο είναι διαφορετική. Όταν μια κεντρική οδική αρτηρία χάνει την εμπορική της ταυτότητα, η ζωντάνια της περιοχής μειώνεται, επηρεάζοντας τελικά όλες τις γύρω επιχειρήσεις.
Η ανάγκη για ουσιαστική στήριξη
Η αγωνία των επαγγελματιών είναι έκδηλη. Η Πολιτεία και η κυβέρνηση καλούνται να δράσουν άμεσα. Οι λύσεις που προτείνονται από τους εκπροσώπους των επιμελητηρίων εστιάζουν σε δύο βασικούς άξονες: δίκαιη φορολογία και ευκολότερη πρόσβαση σε προγράμματα χρηματοδότησης.
«Δεν βλέπουμε το εμπόριο, βλέπουμε την παραγωγή και τα επαγγέλματα», τονίζουν, υπογραμμίζοντας ότι οι μικρές επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Εάν δεν υπάρξει ένα πλαίσιο που θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις αυτές να «αναπνεύσουν» και να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, ο αριθμός των λουκέτων αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω, πλήττοντας ανεπανόρθωτα την αγορά της Θεσσαλονίκης.