Η διεθνής διπλωματία δέχεται ένα ακόμη ισχυρό πλήγμα, καθώς η προσωρινή συμφωνία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φαίνεται να οδηγείται σε οριστικό τέλος. Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, από το βήμα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, έστειλε σαφές μήνυμα για άμεση κλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για ειρηνική διευθέτηση της κρίσης. Η δήλωσή του συνέπεσε με ένα νέο μπαράζ εκατέρωθεν επιθέσεων, οι οποίες απειλούν να τινάξουν στον αέρα την ήδη εύθραυστη κατάσταση στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Η Τεχεράνη γνωστοποίησε πρόσφατα ότι έπληξε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, ως απάντηση σε προγενέστερα αμερικανικά πλήγματα που στόχευσαν περισσότερες από 80 τοποθεσίες εντός του ιρανικού εδάφους. Αυτή η επιχείρηση των ΗΠΑ είχε πραγματοποιηθεί με τη σειρά της ως αντίποινα για τις επιθέσεις που δέχθηκαν τρία δεξαμενόπλοια στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
«Για εμένα έχει τελειώσει»
Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ρωτήθηκε για την πορεία και το μέλλον του διπλωματικού μνημονίου συνεννόησης, η απάντησή του ήταν κατηγορηματική και γεμάτη σκεπτικισμό.
«Για εμένα, νομίζω ότι έχει τελειώσει. Δεν θέλω να ασχολούμαι μαζί τους»
Ο Αμερικανός ηγέτης χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα κατά της ιρανικής πολιτικής ηγεσίας και εξέφρασε την άποψη ότι οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία θα ήταν ουσιαστικά ανεφάρμοστη, χαρακτηρίζοντας τους Ιρανούς συνομιλητές αναξιόπιστους. Παρά την έντονη ρητορική του, απέφυγε να δώσει εντολή για πλήρη διακοπή των επαφών, επισημαίνοντας ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι μπορούν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις αν το κρίνουν σκόπιμο. Αυτή η στάση διατηρεί μια αμυδρή διπλωματική διέξοδο, καθώς δεν υπήρξε επίσημη κήρυξη γενικευμένου πολέμου ούτε οριστική αποχώρηση της Ουάσιγκτον από το τραπέζι των συζητήσεων. Ωστόσο, η πολιτική αυτή τοποθέτηση υπονομεύει σοβαρά τις ειρηνευτικές προσπάθειες.
Η προειδοποίηση για νέα πλήγματα
Η ένταση κορυφώθηκε λίγο πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του Τραμπ με τον Ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε σε μια ξεκάθαρη στρατιωτική προειδοποίηση προς τους εκπροσώπους του Τύπου.
«Θα σας δώσω μια μικρή προειδοποίηση: θα τους πλήξουμε σκληρά απόψε»
Η δήλωση αυτή φανερώνει ότι η Ουάσιγκτον σχεδιάζει άμεσα νέο κύκλο επιθέσεων. Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι αμετακίνητος σκοπός των ΗΠΑ παραμένει η αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η στρατιωτική ισχύς μπορεί πλέον να αντικαταστήσει τη διπλωματία.
Πώς κατέρρευσε η εύθραυστη εκεχειρία
Το μνημόνιο συνεννόησης είχε υπογραφεί στις 17 Ιουνίου χάρη στη διαμεσολάβηση του Πακιστάν, ορίζοντας ένα διάστημα 60 ημερών για τη διεξαγωγή συνομιλιών. Η πρωτοβουλία αυτή είχε αναζωπυρώσει τις ελπίδες για τον τερματισμό των εχθροπραξιών που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ έπληξαν το Ιράν, με την Τεχεράνη να απαντά εναντίον ισραηλινών στόχων και αμερικανικών βάσεων στον Κόλπο.
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις βρέθηκαν σε τέλμα. Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν η Ουάσιγκτον ανακάλεσε την προσωρινή άδεια εμπορίας ιρανικού πετρελαίου. Η Τεχεράνη αντέδρασε έντονα, κάνοντας λόγο για παραβίαση των συμπεφωνημένων.
Στην τελική συνέντευξη Τύπου στην Άγκυρα, ο Τραμπ εμφανίστηκε πιο καθησυχαστικός, πλέκοντας το εγκώμιο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Μαρκ Ρούτε, ενώ αναφέρθηκε θετικά και στο ενδεχόμενο πώλησης των μαχητικών F-35 στην Τουρκία.