Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για χιλιάδες Έλληνες πολίτες που καλούνται να αντικαταστήσουν τα παλιά «μπλε» δελτία αστυνομικής ταυτότητας με τα νέα ψηφιακά έγγραφα υψηλής ασφαλείας. Τα διαθέσιμα ραντεβού στην πλειονότητα των αστυνομικών τμημάτων είναι περιορισμένα, λόγω της αυξημένης ζήτησης και ξεκινούν κατά κύριο λόγο από τα τέλη Ιουλίου, ενώ σύμφωνα με αστυνομικές πηγές έχουν ήδη εκδοθεί περίπου 3,5 εκατομμύρια νέες ταυτότητες.
Η ανάγκη για τη συγκεκριμένη μετάβαση είναι επιτακτική για την εναρμόνιση με τα διεθνή πρότυπα ασφαλείας. Οι παραδοσιακές ταυτότητες, που κυκλοφορούν εδώ και δεκαετίες στη χώρα μας, στερούνται των σύγχρονων ψηφιακών δικλίδων προστασίας. Αυτό τις καθιστά εξαιρετικά ευάλωτες σε παραχαράξεις, πλαστογραφίες και κακόβουλη χρήση από κυκλώματα εγκληματικότητας, εκθέτοντας τη χώρα σε διεθνείς πιέσεις και δημιουργώντας κενά ασφαλείας εντός και εκτός συνόρων.
Το ορόσημο της 3ης Αυγούστου 2026 και οι αλλαγές στα ταξίδια
Η ημερομηνία-κλειδί που έχει κινητοποιήσει μαζικά τους πολίτες είναι η 3η Αυγούστου 2026. Από την ημέρα αυτή τίθεται σε πλήρη εφαρμογή ο Κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2019/1157. Βάσει της συγκεκριμένης ευρωπαϊκής νομοθεσίας, όλα τα δελτία ταυτότητας των κρατών-μελών που δεν διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη (Machine Readable Zone – MRZ) παύουν οριστικά να ισχύουν ως ταξιδιωτικά έγγραφα.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι από τις 3 Αυγούστου και έπειτα, οι κάτοχοι των παλαιών «μπλε» ταυτοτήτων δεν θα μπορούν να περάσουν τους ελέγχους των αεροδρομίων ή των χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων για να ταξιδέψουν στο εξωτερικό, ακόμη και εντός της Ζώνης Σένγκεν. Η παραδοσιακή ταυτότητα παύει να αποτελεί έγκυρο διαβατήριο για την Ευρώπη.
Η απαγόρευση μετακίνησης στο εξωτερικό με παλιά ταυτότητα δεν επηρεάζει όσους πολίτες διαθέτουν έγκυρο διαβατήριο. Εάν σχεδιάζετε ταξίδι μετά τις 3 Αυγούστου και δεν έχετε προλάβει να εκδώσετε νέα ταυτότητα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το διαβατήριό σας για την πλήρη ταυτοποίησή σας στις αρχές του εξωτερικού.
Διαβατήριο.
Αντίθετα, όσον αφορά το εσωτερικό της χώρας, το τοπίο είναι πιο ελαστικό. Για τις καθημερινές συναλλαγές των πολιτών με το Δημόσιο, τις τράπεζες, τις ΔΕΚΟ ή άλλους ιδιωτικούς φορείς εντός Ελλάδας, η παλιά ταυτότητα θα συνεχίσει να γίνεται αποδεκτή για ένα εύλογο μεταβατικό χρονικό διάστημα. Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι είναι πρακτικά αδύνατο να εξυπηρετηθεί το σύνολο του πληθυσμού μέχρι τις αρχές Αυγούστου, αποφεύγοντας έτσι τον αποκλεισμό των πολιτών από την κοινωνικοοικονομική ζωή εντός των συνόρων.
Η «μάχη» των ραντεβού στα αστυνομικά τμήματα
Λόγω των πιεστικών χρονικών περιθωρίων, οι ρυθμοί προσέλευσης στα αστυνομικά τμήματα έχουν χτυπήσει «κόκκινο». Η ζήτηση για τον προγραμματισμό ραντεβού παρουσιάζει κατακόρυφη αύξηση, με αποτέλεσμα πολλοί πολίτες να αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην εύρεση κενής θέσης πριν από την κρίσιμη προθεσμία του Αυγούστου. Στην πλειονότητα των αστυνομικών τμημάτων, ιδιαίτερα στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη και τα μεγάλα αστικά κέντρα, η διαθεσιμότητα είναι εξαιρετικά περιορισμένη, με τα πρώτα ελεύθερα ραντεβού να εντοπίζονται πλέον στα τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου.
Βήμα-βήμα η διαδικασία ψηφιακού προγραμματισμού
Για να κλείσει ένας πολίτης το ραντεβού του, η διαδικασία εκτελείται ψηφιακά μέσω ειδικής πλατφόρμας του gov.gr με τα εξής βήματα:
Επιλογή Αρχής Έκδοσης: Ο ενδιαφερόμενος εισέρχεται στην πλατφόρμα και επιλέγει το αρμόδιο Αστυνομικό Τμήμα με βάση τη διεύθυνση της μόνιμης ή της προσωρινής διαμονής του στην Ελλάδα.
Αυτόματη Άντληση Στοιχείων: Τα προσωπικά στοιχεία του πολίτη αντλούνται αυτόματα μέσω της διασύνδεσης των συστημάτων με το Μητρώο Πολιτών και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ).
Επικαιροποίηση Στοιχείων: Σε περίπτωση που τα στοιχεία στο ΕΜΕπ δεν είναι ανανεωμένα, ο πολίτης οφείλει είτε να τα επικαιροποιήσει ηλεκτρονικά επιτόπου, είτε να τα συμπληρώσει κατά δήλωση στην αίτηση.
Επιλογή Ημερομηνίας & Ώρας: Εμφανίζεται η λίστα διαθεσιμότητας και επιλέγεται η επιθυμητή ημέρα και ώρα για τη φυσική παρουσία.
Επιβεβαίωση μέσω Email: Με την οριστική υποβολή, αποστέλλεται αυτοματοποιημένο email με τις βασικές πληροφορίες του ραντεβού και τα στοιχεία επικοινωνίας της Αρχής Έκδοσης.
Υπενθυμίσεις: Το σύστημα αποστέλλει περιοδικά υπενθυμίσεις στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του πολίτη όσο πλησιάζει η ημέρα της επίσκεψης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι παρέχεται η δυνατότητα ακύρωσης, επαναπρογραμματισμού ή επανυποβολής του αιτήματος, υπό την προϋπόθεση ότι η αλλαγή θα γίνει το αργότερο μία ώρα πριν την προγραμματισμένη έναρξη του ραντεβού.
nea-taftotita.jpg
Εάν ο πολίτης χάσει την ταυτότητά του ή πέσει θύμα κλοπής, η ψηφιακή πλατφόρμα δεν χρησιμοποιείται. Σε αυτή την περίπτωση, ο πολίτης πρέπει να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με την αρμόδια Αρχή Έκδοσης της περιοχής του, προκειμένου να κλειστεί άμεσα έκτακτο τηλεφωνικό ραντεβού για την αντικατάσταση του δελτίου.
Απαραίτητα δικαιολογητικά και φωτογραφία
Η έκδοση του νέου εγγράφου απαιτεί την αυτοπρόσωπη παρουσία του ενδιαφερομένου στο Αστυνομικό Τμήμα. Τα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομιστούν ή να έχουν προετοιμαστεί ψηφιακά είναι συγκεκριμένα:
Ψηφιακή Φωτογραφία: Υπάρχουν δύο εναλλακτικές επιλογές. Η φωτογραφία μπορεί να ληφθεί απευθείας στο γραφείο έκδοσης της αστυνομικής υπηρεσίας με ειδικό εξοπλισμό, χωρίς επιπλέον κόστος. Εναλλακτικά, ο πολίτης μπορεί να απευθυνθεί σε πιστοποιημένο επαγγελματία φωτογράφο, ο οποίος θα μεταφορτώσει το αρχείο στην ψηφιακή πλατφόρμα myPhoto του gov.gr. Στη συνέχεια, ο φωτογράφος δίνει έναν κωδικό στον πολίτη, ο οποίος τον συνδέει με το ΑΦΜ του μέσω της εφαρμογής, ώστε να τον ανασύρει ο αστυνομικός υπάλληλος.
Αίτηση – Υπεύθυνη Δήλωση: Δεν χρειάζεται προετοιμασία από το σπίτι. Το έγγραφο συμπληρώνεται αυτόματα από την υπηρεσία με βάση τα δεδομένα του «Μητρώου Πολιτών», εκτυπώνεται και ο πολίτης απλώς ελέγχει την ορθότητα των στοιχείων και υπογράφει.
Παράδοση Παλιάς Ταυτότητας: Η παράδοση του παλαιού μπλε δελτίου είναι υποχρεωτική κατά τη διαδικασία, καθώς ακυρώνεται προκειμένου να ολοκληρωθεί η έκδοση του νέου.
Πρώτη έκδοση και ανήλικοι
Για τους πολίτες που εκδίδουν ταυτότητα για πρώτη φορά (π.χ. έφηβοι), εφαρμόζονται ακριβώς τα ίδια δικαιολογητικά, με μια βασική προσθήκη: είναι υποχρεωτική η παρουσία ενός ενήλικου μάρτυρα που φέρει έγκυρο έγγραφο ταυτοποίησης (ταυτότητα ή διαβατήριο). Στην περίπτωση των ανηλίκων, ο μάρτυρας πρέπει να είναι ο γονέας ή ο νόμιμος κηδεμόνας, ο οποίος οφείλει να προσκομίσει και τα αντίστοιχα νομικά αποδεικτικά έγγραφα που πιστοποιούν την επιμέλεια του παιδιού.
Το οικονομικό κόστος: παράβολα και εκπτώσεις
Η διαδικασία έκδοσης περιλαμβάνει ένα συγκεκριμένο οικονομικό κόστος, το οποίο μεταφράζεται σε ηλεκτρονικά παράβολα. Είναι κρίσιμο τα παράβολα αυτά να έχουν εκδοθεί μέσω της εφαρμογής e-Παράβολο και να έχουν εξοφληθεί ολοκληρωτικά πριν την επίσκεψη του πολίτη στο αστυνομικό τμήμα:
Γενικό Ηλεκτρονικό Παράβολο (Κωδικός 4485): Κόστος 10,00 €. Καλύπτει τη χρηματική αξία του σώματος του δελτίου, τα έξοδα εκτύπωσης, την προσωποποίηση και την ασφαλή μεταφορά του εγγράφου.
Μειωμένο Παράβολο Πολυτέκνων (Κωδικός 4486): Κόστος 5,00 €. Αφορά πολύτεκνες οικογένειες και απαιτεί την επίδειξη του σχετικού αποδεικτικού (π.χ. βιβλιάριο πολυτέκνων).
Ένσημο ΕΛ.ΑΣ. (Κωδικός 2043): Κόστος 0,50 €. Διοικητικό ένσημο που επικολλάται στην έντυπη αίτηση.
Σε περίπτωση που γίνει κάποιο λάθος κατά την έκδοση των e-παραβόλων, η πλατφόρμα υποστηρίζει θεσμοθετημένη διαδικασία επιστροφής χρημάτων στον τραπεζικό λογαριασμό του πολίτη.
Ο χρόνος που απαιτείται από τη στιγμή της υποβολής της αίτησης στο τμήμα μέχρι την ολοκλήρωση της εκτύπωσης, την ασφαλή μεταφορά και την επιστροφή του εγγράφου προς παραλαβή, εκτιμάται κατά μέσο όρο στις επτά ημέρες.
Αυτοματοποιημένη ενημέρωση φορέων
Μία από τις πιο σημαντικές καινοτομίες που συνοδεύουν τη μετάβαση στις νέες ταυτότητες αφορά τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων του κράτους, βάζοντας τέλος σε μια διαχρονική ταλαιπωρία των πολιτών. Στο παρελθόν, η αλλαγή ταυτότητας σήμαινε έναν ατέρμονο κύκλο επισκέψεων σε εφορίες, τράπεζες και ασφαλιστικά ταμεία για την επικαιροποίηση των στοιχείων.
Τώρα, με τη φυσική παραλαβή του νέου δελτίου από τον πολίτη, ενεργοποιείται αυτόματα μια ψηφιακή διαδικασία μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το σύστημα ενημερώνει σε πραγματικό χρόνο όλες τις συνδεδεμένες δημόσιες υπηρεσίες και φορείς. Μεταξύ αυτών, ενημερώνεται άμεσα η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για την αυτόματη αλλαγή των στοιχείων στο φορολογικό μητρώο, καθώς και η εφαρμογή gov.gr Wallet, διασφαλίζοντας ότι η ψηφιακή μορφή της ταυτότητας στο κινητό τηλέφωνο του πολίτη θα επικαιροποιηθεί αυτόματα και χωρίς καμία δική του ενέργεια.
Η μεταρρύθμιση αυτή αποτελεί ένα αποφασιστικό βήμα προς τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της χώρας, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ασφάλεια των μετακινήσεων και μειώνοντας δραστικά τη γραφειοκρατία στην καθημερινή επαφή του πολίτη με το κράτος.