Θλίψη έχει προκαλέσει στον χώρο των γραμμάτων, της διανόησης και του δημόσιου διαλόγου η είδηση του θανάτου του Στέλιου Ράμφου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών. Ο σπουδαίος Έλληνας στοχαστής αφήνει πίσω του ένα ιδιαίτερα πλούσιο συγγραφικό έργο, αλλά και μια πολυετή παρουσία στον δημόσιο διάλογο, μέσα από την οποία συχνά τοποθετήθηκε για την πολιτική, την κοινωνία, τον πολιτισμό και τη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με την ελληνική παράδοση.
Ανάμεσα στα πρόσωπα που θέλησαν να τον αποχαιρετήσουν δημόσια ήταν και η Μάρα Ζαχαρέα, η οποία μοιράστηκε μέσα από τα social media μια προσωπική ανάμνηση που μέχρι σήμερα δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστή. Η διευθύντρια ειδήσεων του STAR αποκάλυψε πως η σχέση της με τον Στέλιο Ράμφο ξεκινούσε πολλά χρόνια πριν, καθώς τον γνώριζε από παιδί, όταν εκείνος ήταν στενός φίλος των γονιών της.
Η άγνωστη σχέση του Ράμφου με την οικογένεια της Μάρας Ζαχαρέα
Η Μάρα Ζαχαρέα ανέφερε στην ανάρτησή της πως ο Στέλιος Ράμφος ήταν στενός φίλος των γονιών της από τα χρόνια του ’60. Έτσι, η ίδια είχε την ευκαιρία να τον γνωρίσει από πολύ μικρή ηλικία και να έρθει σε επαφή με έναν άνθρωπο που αργότερα θα εξελισσόταν σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές προσωπικότητες της σύγχρονης ελληνικής διανόησης. Η δημοσιογράφος θυμήθηκε ιδιαίτερα τις συζητήσεις που πραγματοποιούνταν στο σπίτι του Ράμφου στην Πεντέλη, στιγμές που, όπως φαίνεται, παρέμειναν ζωντανές στη μνήμη της όλα αυτά τα χρόνια.
«Ένας μεγάλος στοχαστής, ο Στέλιος Ράμφος, έφυγε σήμερα. Είχα την τύχη να τον γνωρίσω από μικρή, καθώς ήταν στενός φίλος των γονιών μου από τα χρόνια του ’60. Θα θυμάμαι πάντα τις συζητήσεις στο σπίτι του στην Πεντέλη. Όπως έλεγε συχνά: “Είσαι ό,τι υπερασπίζεσαι”», έγραψε χαρακτηριστικά η Μάρα Ζαχαρέα σε story που δημοσίευσε στο Instagram. Η συγκεκριμένη φράση του Ράμφου, «Είσαι ό,τι υπερασπίζεσαι», αποτέλεσε και το χαρακτηριστικό κλείσιμο στο προσωπικό της μήνυμα, αποτυπώνοντας με λίγες λέξεις το πνευματικό αποτύπωμα που άφησε στη μνήμη της.
Ποιος ήταν ο Στέλιος Ράμφος
Ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε μία από τις πιο ξεχωριστές και πολυσυζητημένες προσωπικότητες της σύγχρονης ελληνικής διανόησης. Κατά τη διάρκεια της μακράς πνευματικής του διαδρομής δεν δίστασε να επανεξετάσει ιδέες και θέσεις που είχε υποστηρίξει στο παρελθόν και να ακολουθήσει διαφορετικούς δρόμους στην αναζήτηση και τη μελέτη του.
Στα πρώτα χρόνια της διαδρομής του συνδέθηκε με τον μαρξισμό, ενώ στη συνέχεια στράφηκε στη μελέτη της ελληνικής και πατερικής φιλοσοφίας, καθώς και της Ορθοδοξίας. Τα επόμενα χρόνια συνδέθηκε και με τις λεγόμενες «εκσυγχρονιστικές» απόψεις, παρεμβαίνοντας συχνά στον δημόσιο διάλογο. Η πορεία του χαρακτηρίστηκε από διαρκή αναζήτηση και αναθεώρηση, γεγονός που τον έκανε ιδιαίτερα αναγνωρίσιμο αλλά και συχνά αντικείμενο συζήτησης και αντιπαράθεσης.
Περισσότερα από 30 βιβλία και συνεχής παρουσία στον δημόσιο διάλογο
Ο Ράμφος υπήρξε ιδιαίτερα παραγωγικός συγγραφέας, έχοντας στο ενεργητικό του περισσότερα από 30 βιβλία. Μέσα από το έργο του ασχολήθηκε με ζητήματα που αφορούσαν την ελληνική κοινωνία, την πολιτική, τον πολιτισμό, τη φιλοσοφία, την Ορθοδοξία και την παράδοση, αλλά και με ευρύτερα ερωτήματα γύρω από τον σύγχρονο άνθρωπο και την ταυτότητά του.
Η δημόσια παρουσία του παρέμεινε έντονη για πολλές δεκαετίες. Οι παρεμβάσεις του συχνά προκαλούσαν συζητήσεις, καθώς ο ίδιος δεν περιοριζόταν σε μια μόνο οπτική, αλλά επανεξέταζε διαρκώς τις θέσεις του και επιχειρούσε να ερμηνεύσει τις αλλαγές που συντελούνταν στην ελληνική κοινωνία.
Η οικογένεια της Μάρας Ζαχαρέα
Στην ανάρτησή της, η Μάρα Ζαχαρέα έκανε έμμεση αναφορά και στην οικογενειακή σχέση που συνέδεε τον Ράμφο με τους γονείς της. Ο πατέρας της δημοσιογράφου, Αιμίλιος Ζαχαρέας, ήταν Έλληνας οικονομολόγος, γνωστός για τις μελέτες του σε ζητήματα οικονομίας και πολιτικής, αλλά και για την έντονη συμμετοχή του στους κοινωνικούς αγώνες από την εποχή του 1-1-4 μέχρι σήμερα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε ένας από τους ανθρώπους που βρέθηκαν κοντά στην οικογένεια, με τη γνωριμία να ξεκινά ήδη από τη δεκαετία του 1960.
Ένα προσωπικό «αντίο» σε έναν μεγάλο στοχαστή
Το μήνυμα της Μάρας Ζαχαρέα δεν αποτέλεσε απλώς έναν δημόσιο αποχαιρετισμό σε μια σημαντική προσωπικότητα των ελληνικών γραμμάτων. Ήταν κυρίως μια προσωπική ανάμνηση ενός ανθρώπου που γνώρισε από παιδί και που συνδέθηκε με την οικογένειά της για πολλές δεκαετίες.
Οι συζητήσεις στην Πεντέλη και η χαρακτηριστική φράση «Είσαι ό,τι υπερασεπίζσαι» έμειναν ως ένα προσωπικό αποτύπωμα της σχέσης της με τον Στέλιο Ράμφο. Με τον θάνατό του, σε ηλικία 87 ετών, κλείνει ένας σημαντικός κύκλος για την ελληνική διανόηση. Το έργο, οι ιδέες και οι παρεμβάσεις του, όμως, παραμένουν μέρος του δημόσιου διαλόγου, όπως και οι προσωπικές αναμνήσεις των ανθρώπων που τον γνώρισαν από κοντά.