Πρωτοβουλία από πολίτες, «σώστε τον λαγοκέφαλο». Ειδικότερα, μια ιδιαίτερα αναπάντεχη και ριζοσπαστική εξέλιξη έρχεται στο προσκήνιο της επικαιρότητας, την ίδια ακριβώς χρονική στιγμή που στις ελληνικές θάλασσες επικρατεί έντονη ανησυχία και έχει σημάνει γενικευμένος συναγερμός για τη ραγδαία εξάπλωση και την παρουσία του λαγοκέφαλου. Παρά το γεγονός ότι η κοινή γνώμη και οι αλιευτικοί φορείς αντιμετωπίζουν το συγκεκριμένο είδος με έντονο προβληματισμό, μια ομάδα πολιτών αποφάσισε να κάνει τη διαφορά και να προχωρήσει στη σύσταση μιας συλλογικότητας με αποκλειστικό σκοπό την προστασία του συγκεκριμένου ψαριού.
Αξίζει να σημειωθεί πως έχει σημειωθεί επίσης σάλος με τα βίντεο που κατακλύζουν τα social media και δείχνουν ασυνηδείτους να βασανίζουν λαγοκέφαλους αφού τους έχουν πιάσει.
Η νεοσύστατη αυτή ομάδα, η οποία αυτοαποκαλείται «Πρωτοβουλία για τη Διάσωση του Λαγοκέφαλου», προχώρησε σε μια εκτενή και αναλυτική τοποθέτηση μέσα από μια ανάρτηση στους επίσημους λογαριασμούς της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο κείμενό τους, τα μέλη της πρωτοβουλίας υπογραμμίζουν με έμφαση ότι η πρακτική της μαζικής εξόντωσης του συγκεκριμένου θαλάσσιου είδους εγείρει πολύ σοβαρά ηθικά ζητήματα για τη σύγχρονη κοινωνία. Παράλληλα, σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι το συγκεκριμένο ψάρι δεν βρέθηκε στα ελληνικά χωρικά ύδατα από δική του συνειδητή επιλογή ή υπαιτιότητα, αλλά ως αποτέλεσμα ευρύτερων συνθηκών.
Ακολουθεί η ανάρτηση της ομάδας:
«Ο λαγοκέφαλος αξίζει προστασία: γιατί πρέπει να σταματήσει κάθε αλιευτική πίεση στο είδος.
Τα τελευταία χρόνια ο λαγοκέφαλος έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο αμφιλεγόμενους κατοίκους των ελληνικών θαλασσών. Η ταχεία εξάπλωσή του έχει οδηγήσει πολλούς να ζητούν την εντατική αλίευσή του, ακόμη και την πλήρη εξόντωσή του. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ματιά στο ζήτημα δείχνει ότι η προσέγγιση αυτή είναι λανθασμένη. Ο λαγοκέφαλος δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εχθρός, αλλά ως ένα ζωντανό είδος που αξίζει προστασία και σεβασμό.
Πρώτα απ’ όλα, ο λαγοκέφαλος δεν ευθύνεται για την παρουσία του στη Μεσόγειο. Η εξάπλωσή του αποτελεί αποτέλεσμα ανθρωπογενών παρεμβάσεων και μεγάλων περιβαλλοντικών αλλαγών που επέτρεψαν τη μετακίνησή του σε νέες περιοχές. Είναι άδικο να τιμωρείται ένα είδος επειδή ακολουθεί τους φυσικούς μηχανισμούς επιβίωσης και αναπαραγωγής που ακολουθεί εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Επιπλέον, η μαζική θανάτωση ενός είδους δημιουργεί σοβαρά ηθικά ζητήματα. Οι σύγχρονες κοινωνίες έχουν προχωρήσει πέρα από τη λογική ότι κάθε οργανισμός που θεωρείται ανεπιθύμητος πρέπει να εξοντώνεται. Η βιοποικιλότητα αποτελεί θεμελιώδη αξία και η προστασία της δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά μόνο στα «συμπαθή» ή οικονομικά χρήσιμα είδη. Αν πιστεύουμε πραγματικά στην προστασία της φύσης, οφείλουμε να αναγνωρίζουμε την αξία κάθε μορφής ζωής.
Ένα ακόμη επιχείρημα αφορά την επιστημονική αβεβαιότητα. Τα θαλάσσια οικοσυστήματα είναι εξαιρετικά πολύπλοκα και συχνά οι συνέπειες μιας μαζικής παρέμβασης δεν μπορούν να προβλεφθούν με ακρίβεια. Η δραστική μείωση ενός πληθυσμού μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε άλλα είδη και να δημιουργήσει νέα προβλήματα, ίσως σοβαρότερα από εκείνα που προσπαθούμε να λύσουμε σήμερα. Η ιστορία της διαχείρισης της άγριας ζωής είναι γεμάτη παραδείγματα όπου η ανθρώπινη βεβαιότητα αποδείχθηκε λανθασμένη.
Παράλληλα, ο λαγοκέφαλος μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο σημαντικής επιστημονικής έρευνας. Η προσαρμοστικότητά του, η ανθεκτικότητά του και οι ιδιαίτερες βιολογικές του ιδιότητες προσφέρουν πολύτιμες ευκαιρίες μελέτης. Αντί να επενδύουμε πόρους στην εξόντωσή του, θα μπορούσαμε να επενδύσουμε στην κατανόηση του είδους και των μηχανισμών που του επιτρέπουν να επιβιώνει σε μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα.
Τέλος, η προστασία του λαγοκέφαλου αποτελεί δοκιμασία των αρχών μας. Η πραγματική περιβαλλοντική ηθική δεν εφαρμόζεται μόνο όταν πρόκειται για χαριτωμένα θηλαστικά ή σπάνια πουλιά. Αποδεικνύεται όταν υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα ύπαρξης ακόμη και ειδών που θεωρούνται ανεπιθύμητα ή προβληματικά. Η αξία μιας ζωής δεν πρέπει να κρίνεται αποκλειστικά από τη χρησιμότητά της για τον άνθρωπο.
Για όλους αυτούς τους λόγους, η αλιεία του λαγοκέφαλου δεν θα έπρεπε να ενθαρρύνεται.
Αντίθετα, χρειάζεται ένα πλαίσιο αυστηρής προστασίας, συνεχούς επιστημονικής παρακολούθησης και σεβασμού προς το είδος. Μια κοινωνία που επιλέγει τη συνύπαρξη αντί της εξόντωσης αποδεικνύει ότι έχει κατανοήσει βαθύτερα τη σχέση της με τον φυσικό κόσμο».
Καταλήγοντας, η ανάρτηση αναφέρει ότι η στάση μας απέναντι στο συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί μια ουσιαστική δοκιμασία για την περιβαλλοντική μας ηθική, η οποία αποδεικνύεται στην πράξη όταν υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα στη ζωή ακόμα και για είδη που θεωρούνται ανεπιθύμητα. Για όλους αυτούς τους λόγους, ζητούν τη δημιουργία ενός αυστηρού θεσμικού πλαισίου προστασίας και διαρκούς επιστημονικής παρακολούθησης, προκρίνοντας τη συνύπαρξη αντί για την εξόντωση.