Μια ασυνήθιστη εικόνα συναντούν όσοι περνούν αυτές τις ημέρες κοντά στον χώρο όπου ανοίγει τις πύλες της η 90ή ΔΕΘ. Ανάμεσα στο πλήθος ξεχωρίζει ένας άνδρας με παραδοσιακή ιαπωνική ενδυμασία, ο οποίος ανταλλάσσει χαμόγελα με τους περαστικούς και φωτογραφίζεται μαζί τους. Εκείνο, ωστόσο, που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση είναι οι ποντιακές λέξεις που ακούγονται από το στόμα του: «Καλατσεύω ελληνικά».
Με αυτή τη φράση, που στην ποντιακή διάλεκτο αποδίδεται ως «μιλάω ελληνικά», αποκαλύπτεται ένα μόνο κομμάτι του ισχυρού δεσμού που έχει δημιουργήσει με την Ελλάδα και ειδικότερα με την πολιτιστική κληρονομιά των Ποντίων.
Παρότι η παρουσία του θα μπορούσε εύκολα να συνδεθεί με τη συμμετοχή της Ιαπωνίας ως τιμώμενης χώρας στη φετινή ΔΕΘ, ο ίδιος δεν βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη ως διπλωματικός εκπρόσωπος ή μέλος κάποιας επίσημης ιαπωνικής αποστολής. Είναι ο FUKYDA Kosuke, πανεπιστημιακός καθηγητής από την Ιαπωνία με ειδίκευση στις διεθνείς σχέσεις, ο οποίος ταξίδεψε στην πόλη προσκεκλημένος του Ποντιακού Συλλόγου «Οι Μίθριοι» Καλαμαριάς.
Στο ταξίδι δεν είναι μόνος. Τον συνοδεύει ομάδα Ιαπώνων που έχει μυηθεί στους ποντιακούς χορούς και πλέον ετοιμάζεται να παρουσιάσει στο ελληνικό κοινό κότσαρι, σερενίτσα, τικ και άλλους χορούς της παράδοσης. Η πρώτη εμφάνισή τους έχει προγραμματιστεί για αύριο το απόγευμα σε εκδήλωση του δήμου, ενώ θα ακολουθήσουν άλλες δύο παρουσιάσεις μέσα στις επόμενες ημέρες.
ΔΕΘ: Η Θεσσαλονίκη έγινε η αφετηρία μιας ιδιαίτερης σχέσης
Η γνωριμία του Kosuke με την πόλη μετρά ήδη αρκετά χρόνια. Η πρώτη επίσκεψή του είχε ακαδημαϊκό χαρακτήρα, καθώς βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη για τις ανάγκες της μελέτης του. Εκείνο το ταξίδι, όμως, έμελλε να αποτελέσει την αρχή μιας πολύ στενότερης επαφής με την Ελλάδα.
Στην πορεία γνώρισε από κοντά τις γεύσεις της ποντιακής κουζίνας, άκουσε τη μουσική, έμαθε τους χορούς και εξοικειώθηκε με περισσότερες πλευρές του ποντιακού πολιτισμού. Ιδιαίτερο ρόλο σε αυτή τη διαδρομή είχε η επαφή του με τους «Μίθριους» Καλαμαριάς, με τους οποίους δημιουργήθηκε ένας δεσμός που παραμένει ζωντανός μέχρι σήμερα.
Ο πρόεδρος και χοροδιδάσκαλος του συλλόγου, Παναγιώτης Κιρμανίδης, περιέγραψε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πώς ο Ιάπωνας πανεπιστημιακός από τακτικός επισκέπτης έγινε μέλος και αργότερα τιμήθηκε ως επίτιμο μέλος. Στις δραστηριότητες συμμετείχε και η σύζυγός του, καθώς και οι δύο έμπαιναν στον κύκλο και χόρευαν ποντιακούς χορούς.
Η επαφή αυτή τελικά ταξίδεψε μέχρι την Ιαπωνία. Το 2022, μέσα στην περίοδο της COVID, τριμελής αποστολή βρέθηκε στη χώρα και διοργάνωσε σεμινάριο αφιερωμένο στην ποντιακή παράδοση. Η συνεργασία συνεχίστηκε και το 2024, όταν ακολούθησε νέα πρόσκληση με αφορμή το Έτος Τουρισμού και Πολιτισμού.
Από την Οκαγιάμα στη ΔΕΘ με κότσαρι και τικ
Ο Kosuke, που τρέφει ιδιαίτερη αγάπη για τη Θεσσαλονίκη, επέστρεψε φέτος μαζί με τη σύζυγό του και μια ομάδα Ιαπώνων. Τα μέλη της έχουν εκπαιδευτεί στους ποντιακούς χορούς, αποτελώντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο μια τοπική πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να βρει φίλους στην άλλη άκρη του κόσμου.
Η παρουσία του ποντιακού στοιχείου στην Ιαπωνία δεν σταματά, μάλιστα, στους χορούς. Σύμφωνα με τον καθηγητή, στην Οκαγιάμα έχει δημιουργηθεί σύλλογος, ενώ τα μέλη του έχουν μάθει να χρησιμοποιούν έστω και λίγες λέξεις στα ποντιακά.
Όταν, λοιπόν, δέχθηκαν την πρόσκληση να επιστρέψουν στην Ελλάδα και να παρουσιάσουν όσα έχουν διδαχθεί, η απόφαση πάρθηκε χωρίς δισταγμό. Η φετινή παρουσία της Ιαπωνίας στη ΔΕΘ ως τιμώμενης χώρας έκανε την επιστροφή ακόμη πιο ξεχωριστή, με τον Kosuke να δηλώνει πως περίμενε με μεγάλη ανυπομονησία τη στιγμή που θα ξαναβρισκόταν στη Θεσσαλονίκη.
Η ιαπωνική αποστολή έφτασε χθες το μεσημέρι και τώρα βρίσκεται στην τελική ευθεία για τις εμφανίσεις της. Η διαδρομή που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στην Οκαγιάμα, τη Θεσσαλονίκη και τον ποντιακό πολιτισμό δείχνει στην πράξη ότι η γλώσσα, οι μελωδίες, οι χοροί και οι ανθρώπινες σχέσεις μπορούν να γεφυρώσουν ακόμη και αποστάσεις χιλιάδων χιλιομέτρων.
Μετά την αυριανή παρουσίαση, το πρόγραμμα συνεχίζεται την Τετάρτη στο Πολιτιστικό Κέντρο της Τούμπας και την Πέμπτη στο περίπτερο 13 της ΔΕΘ. Εκεί, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν τους Ιάπωνες χορευτές να παρουσιάζουν τους ποντιακούς χορούς που γνώρισαν και έμαθαν τόσο μακριά από τον τόπο προέλευσής τους.