Γιατί αυξάνονται οι αποτεφρώσεις στην Ελλάδα; Τι ρόλο παίζει η… θρησκεία σ’ όλο αυτό;
Η είδηση του θανάτου δύο εμβληματικών προσωπικοτήτων της ελληνικής δημόσιας ζωής, του Γιώργου Παπαδάκη και του Χρήστου Πολίτη, μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του 2026, δεν προκάλεσε μόνο εθνική συγκίνηση.
Άνοιξε, με έναν τρόπο απρόσμενο αλλά απόλυτα ουσιαστικό, μια μεγάλη κουβέντα που η ελληνική κοινωνία απέφευγε για δεκαετίες: τη διαχείριση της φθοράς, το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος και την επιλογή της αποτέφρωσης ως την τελευταία «δήλωση» ενός ανθρώπου πριν περάσει στην αιωνιότητα.
Το γεγονός ότι δύο άνθρωποι που ταυτίστηκαν με την καθημερινότητα των Ελλήνων –ο ένας μέσα από την ενημέρωση και ο άλλος μέσα από την τέχνη– επέλεξαν τη φλόγα αντί για το χώμα, λειτούργησε ως καταλύτης. Σήμερα, η αποτέφρωση δεν είναι πια μια «εξωτική» επιλογή. Είναι μια πραγματικότητα που κερδίζει έδαφος, αμφισβητώντας παραδόσεις αιώνων και θέτοντας βαθιά ερωτήματα για τη φύση της ψυχής, τον σεβασμό στον νεκρό και τον ρόλο της Εκκλησίας.
Η επιλογή της συνέπειας
Ο Γιώργος Παπαδάκης, ο «δάσκαλος» της πρωινής ζώνης, υπήρξε για πάνω από 35 χρόνια η φωνή του μέσου πολίτη. Έζησε μια ζωή μέσα στο φως των προβολέων, αναλύοντας τα πάντα με ορθολογισμό και αμεσότητα. Η επιλογή του να αποτεφρωθεί στη Ριτσώνα δεν ήταν μια κίνηση ασέβειας προς την παράδοση, αλλά μια πράξη συνέπειας προς τον τρόπο που έζησε: με ειλικρίνεια και χωρίς περιττά «φτιασιδώματα».
Από την άλλη, ο Χρήστος Πολίτης, ο ηθοποιός που λάτρεψε το κοινό ως «Γιάγκο Δράκο» αλλά που στην πραγματική ζωή επέλεξε την απομόνωση και την αξιοπρέπεια της σιωπής, είδε στην αποτέφρωση την απόλυτη κάθαρση. Για έναν καλλιτέχνη που πέρασε τη ζωή του μεταμορφώνοντας το σώμα του σε ρόλους, η επιστροφή στην πρωταρχική ύλη μέσω της φωτιάς φαντάζει ως η πιο ποιητική κατακλείδα.
Όταν προσωπικότητες αυτού του βεληνεκώς επιλέγουν την αποτέφρωση, στέλνουν ένα ισχυρό μήνυμα. Σπάνε τον φόβο του «τι θα πει ο κόσμος» και νομιμοποιούν στη συνείδηση του μέσου πολίτη μια διαδικασία που μέχρι πρότινος θεωρούνταν «ξένη» προς την ελληνική ιδιοσυγκρασία.