Σε φάση υλοποίησης περνά η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών, με στόχο την άμεση αποκλιμάκωση του κόστους για τα νοικοκυριά και τη μεταφορά των μειώσεων στο τελικό σημείο πώλησης. Μέχρι τις 20 Αυγούστου έχουν ενταχθεί 1.150 κωδικοί προϊόντων, ενώ το ορόσημο για την πλήρη αποτύπωση των μειώσεων στα ράφια των σούπερ μάρκετ είναι η 31η Αυγούστου. Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν έως τώρα 62 προμηθευτές και 10 αλυσίδες σούπερ μάρκετ, ενώ η λίστα παραμένει ανοιχτή για νέες συμμετοχές και επιπλέον κωδικούς.
Μέση μείωση τιμών περίπου 7%
Στο βασικό σκέλος της πρωτοβουλίας έχουν ενταχθεί 750 κωδικοί επώνυμων προϊόντων και 100 κωδικοί ιδιωτικής ετικέτας, με τη μέση συμφωνημένη μείωση να διαμορφώνεται περίπου στο 7%. Οι παρεμβάσεις αφορούν προϊόντα υψηλής συχνότητας αγοράς, γεγονός που προσδίδει μεγαλύτερη σημασία στην πρωτοβουλία από πλευράς διαθέσιμου εισοδήματος και καταναλωτικής δαπάνης. Στο χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται γαλακτοκομικά, κρέας, ζυμαρικά, όσπρια, καθαριστικά, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, παιδικές τροφές και πάνες. Η στόχευση αφορά, επομένως, βασικές κατηγορίες του καλαθιού του νοικοκυριού, όπου οι μεταβολές των τιμών έχουν άμεση επίδραση στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Ξεχωριστό σκέλος αφορά την αγορά των σχολικών ειδών, ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς. Έξι αλυσίδες λιανικής συμμετέχουν στην πρωτοβουλία με 300 επιπλέον κωδικούς, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των προϊόντων στα 1.150. Η συγκεκριμένη παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία για τον εποχικό πληθωρισμό, καθώς η ζήτηση για σχολικά είδη αυξάνεται σημαντικά κατά την περίοδο πριν από την έναρξη των μαθημάτων. Παράλληλα, η λίστα δεν έχει κλείσει. Νέοι προμηθευτές και κωδικοί μπορούν να ενταχθούν, γεγονός που ενδέχεται να αυξήσει περαιτέρω το εύρος της πρωτοβουλίας.
Το κρίσιμο στοίχημα είναι η τελική τιμή στο ράφι
Από οικονομικής πλευράς, το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η μετακύλιση της μείωσης από την εφοδιαστική αλυσίδα στην τελική λιανική τιμή. Οι συμφωνημένες μειώσεις θα πρέπει έως τις 31 Αυγούστου να έχουν αποτυπωθεί στις τιμές που βλέπει ο καταναλωτής στα σούπερ μάρκετ. Η εξέλιξη αυτή έχει σημασία, καθώς η πρωτοβουλία δεν αφορά απλώς τη συγκράτηση μελλοντικών ανατιμήσεων, αλλά την ονομαστική μείωση τιμών σε συγκεκριμένους κωδικούς. Εφόσον οι μειώσεις περάσουν πλήρως στον καταναλωτή, μπορούν να λειτουργήσουν ως άμεσος μηχανισμός περιορισμού της καταναλωτικής δαπάνης και ενίσχυσης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος.
Πληθωρισμός και διεθνείς πιέσεις
Η παρέμβαση πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον όπου οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν υποχωρήσει σε ορισμένες κατηγορίες, χωρίς όμως να έχει εξαλειφθεί ο κίνδυνος νέων ανατιμήσεων. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας και πετρελαίου, καθώς μια νέα άνοδος μπορεί να αυξήσει το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και διανομής προϊόντων και, μέσω της εφοδιαστικής αλυσίδας, να μεταφερθεί στις τελικές τιμές.
Με το βλέμμα στον χειμώνα, το οικονομικό ζητούμενο είναι συνεπώς η διατήρηση της αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, χωρίς να δημιουργηθούν νέες πιέσεις στο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και στο εισόδημα των νοικοκυριών. Η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών αποτελεί σε αυτό το πλαίσιο ένα στοχευμένο εργαλείο παρέμβασης στη λιανική αγορά, με το πραγματικό της αποτέλεσμα να κρίνεται από το κατά πόσο οι συμφωνημένες μειώσεις θα μεταφραστούν σε χαμηλότερες τελικές τιμές για τον καταναλωτή.